|

แนวทางการเฝ้าระวังและจัดการความเสี่ยง MALA สำหรับเภสัชกรร้านยา

Metformin-Associated Lactic Acidosis (MALA) เป็นภาวะที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยา metformin ซึ่งเภสัชกรร้านยาควรให้ความสำคัญกับการคัดกรองปัจจัยเสี่ยงและประเมินอาการของผู้ป่วยก่อนจ่ายยา เพื่อสนับสนุนการใช้ยาอย่างปลอดภัย

MALA คืออะไร?

MALA หรือ Metformin-Associated Lactic Acidosis เป็นภาวะที่เภสัชกรควรเฝ้าระวังในผู้ที่ใช้ยา metformin โดยเฉพาะเมื่อมีปัจจัยเสี่ยงหรือมีภาวะเจ็บป่วยเฉียบพลันร่วมด้วย

ปัจจัยเสี่ยงที่ควรเฝ้าระวัง

จากสื่อประชาสัมพันธ์ ปัจจัยที่ควรให้ความสำคัญ ได้แก่

  • Renal failure ภาวะไตวาย
  • CHF ภาวะหัวใจล้มเหลว
  • Liver disease โรคตับ
  • Severe diarrhea ท้องเสียรุนแรง
  • Elderly ผู้สูงอายุ
  • Alcohol use การดื่มแอลกอฮอล์
  • Poor oral intake การรับประทานอาหารได้น้อย
  • Severe vomiting อาเจียนรุนแรง

ก่อนจ่ายยา ควรถามอะไร?

การซักประวัติเป็นขั้นตอนสำคัญในการค้นหาความเสี่ยง โดยควรพิจารณาคำถามสำคัญ ได้แก่

1. ผู้ป่วยใช้ Metformin หรือไม่?
สอบถามชื่อยา ขนาดยา และลักษณะการใช้ยา

2. มียาอื่นที่ใช้ร่วมกันหรือไม่?
เพื่อให้เภสัชกรประเมินภาพรวมของการใช้ยา

3. มีอาการผิดปกติหรือไม่?
โดยเฉพาะอาการ เช่น อ่อนเพลีย/เหนื่อยง่าย คลื่นไส้ อาเจียน และปวดท้อง

4. มีโรคหรือภาวะที่เพิ่มความเสี่ยงหรือไม่?
เช่น โรคไต โรคหัวใจ โรคตับ หรือภาวะท้องเสียและอาเจียนรุนแรง


Sick Day Rules: เรื่องที่เภสัชกรควรให้ความสำคัญ

เมื่อผู้ป่วยมีอาการเจ็บป่วยเฉียบพลัน เภสัชกรควรประเมินอาการและการใช้ยา โดยเฉพาะในผู้ที่ใช้ Metformin หรือ SGLT2 inhibitor รวมถึงให้คำแนะนำเกี่ยวกับการใช้ยาในช่วงที่มีอาการเจ็บป่วยตามความเหมาะสม

เมื่อใดควรพิจารณาส่งต่อโรงพยาบาล?

หากผู้ป่วยมีอาการเจ็บป่วยรุนแรง หรือพบอาการที่น่าเป็นห่วง เภสัชกรควรประเมินความรุนแรงของอาการและพิจารณาส่งต่อผู้ป่วยเพื่อรับการประเมินและดูแลที่เหมาะสม

โดยสื่อได้เน้นหลักการ ประเมินอาการเจ็บป่วยรุนแรง (serious illness) และการส่งต่อเมื่อมีความเสี่ยงหรืออาการที่จำเป็นต้องได้รับการดูแลเพิ่มเติม


เฝ้าระวังอาการไม่พึงประสงค์จากยา

เภสัชกรร้านยาสามารถมีส่วนร่วมในการเฝ้าระวังความปลอดภัยของผู้ป่วย โดยเมื่อพบเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากยา ควรมีการบันทึกและรายงานผ่านระบบ AE Online Report ตามแนวทางที่กำหนดในสื่อประชาสัมพันธ์

“ถามให้ครบ ประเมินให้ไว ส่งต่อให้ทัน”

การเฝ้าระวัง MALA ไม่ได้เริ่มต้นเมื่อผู้ป่วยมีอาการรุนแรง แต่เริ่มตั้งแต่ การซักประวัติ ค้นหาปัจจัยเสี่ยง ประเมินอาการ และให้คำแนะนำที่เหมาะสมก่อนจ่ายยา

เภสัชกรร้านยา จึงมีบทบาทสำคัญในการสร้างความปลอดภัยด้านยาให้แก่ผู้ป่วย

Similar Posts

  • |

    สาสุข’แม่กลอง เข้าร่วมประชุมคณะทำงานขับเคลื่อนโครงการอาหารนมเพื่อเด็กและเยาวชนจังหวัดสมุทรสงคราม ครั้งที่ 1/2569

    เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2569  นายนราพงศ์ ธีรอัครวิภาส นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสมุทรสงคราม  มอบหมายให้เจ้าหน้าที่กลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภคและเภสัชสาธารณสุข ประกอบด้วย นายคมทวน คมวุฒิการ เภสัชกรชำนาญการกับกลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ ได้แก่ นางสาวชุติมา สระแก้ว นักวิชาการสาธารณสุขปฏิบัติการ เข้าร่วมการประชุมคณะทำงานขับเคลื่อนโครงการอาหารนมเพื่อเด็กและเยาวชนจังหวัดสมุทรสงครามครั้งที่ 1/2569 ณ ห้องประชุมสำนักงานสหกรณ์จังหวัดสมุทรสงคราม ชั้น 3 โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อขับเคลื่อนโครงการอาหาร (นม) เพื่อเด็กและเยาวชนระดับจังหวัด ซึ่งมีนายรนัสถ์ชัย พุ่มเจริญ รองผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสงครามประธานคณะทำงานขับเคลื่อนโครงการอาหารนมเพื่อเด็กและเยาวชนจังหวัดสมุทรสงคราม เป็นประธานการประชุม

  • |

    คบส. ลงพื้นที่ตรวจประเมินวิธีปฏิบัติทางเภสัชกรรมชุมชน สำหรับร้านขายยาแผนปัจจุบัน

    เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2568 นายนราพงศ์ ธีรอัครวิภาส นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสมุทรสงคราม มอบหมายให้เจ้าหน้าที่ของกลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภคและเภสัชสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสมุทรสงคราม ดำเนินการลงพื้นที่ตรวจร้านขายยาตามข้อปฏิบัติการเฝ้าระวังยาผิดกฎหมายและยาหมดอายุ จำนวน 9 แห่ง ได้แก่ ร้านยาพอเพียง, ร้านยาบ้านยา, ร้านยาทรงธรรมเภสัช, ร้านยาแหลมทองเภสัช 2, ร้านยาเภสัชเอี่ยว, ร้านยาเม็ดยาฟาร์มาซี, ร้านยาแม่กลองเภสัช, ร้านยาแก้วโสธรเภสัช และร้านยาคลังยาแม่กลอง สำหรับการลงพื้นที่ในครั้งนี้ได้รับความร่วมมือจากผู้ประกอบการเป็นอย่างดี จึงขอขอบคุณมา ณ โอกาสนี้

  • |

    คบส. เข้าร่วมการประชุม GI “ส้มโอขาวใหญ่สมุทรสงคราม”

    เมื่อวันพุธที่ 25 มีนาคม 2569 นายชาติชาย กิติยานันท์ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสมุทรสงคราม มอบหมายให้ นางสาวสุอาภา กลั่นประเสริฐ เภสัชกรชำนาญการ กลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภคและเภสัชสาธารณสุขเข้าร่วมประชุมคณะกรรมการบริหารจัดการสินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์จังหวัดสมุทรสงคราม ครั้งที่ 1/2569 ซึ่งจัดขึ้นโดยสำนักงานพาณิชย์จังหวัดสมุทรสงคราม ณ ห้องประชุมแม่กลอง ชั้น 5 ศาลากลางจังหวัดสมุทรสงคราม โดยมีวัตถุประสงค์หลักในการบริหารจัดการสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ และการดำเนินการขออนุญาตใช้ตราสัญลักษณ์สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indication: GI) ของจังหวัดสมุทรสงคราม ซึ่งการประชุมครั้งนี้มีวาระพิจารณาขออนุญาตใช้ตราสัญลักษณ์สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์สินค้าประเภท “ส้มโอขาวใหญ่สมุทรสงคราม” จำนวน 1 ราย ซึ่งสอดคล้องตามที่กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์กำหนดในการรักษาเอกลักษณ์ คุณภาพและมาตรฐานเป็นที่ยอมรับของผู้ซื้อ สำหรับการประชุมนี้มีนายรนัสถ์ชัย พุ่มเจริญ รองผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสงคราม เป็นประธานการประชุม ซึ่งการประชุมเป็นไปด้วยความเรียบร้อยและได้รับความสะดวกจากผู้จัดเป็นอย่างดีจึงขอบคุณมา ณ โอกาสนี้ด้วย

  • |

    สาสุข’แม่กลอง เข้าร่วมการประชุมแก้ไขปัญหาการปลอมปนน้ำมะพร้าวฯ

    เมื่อวันศุกร์ที่ 3 เมษายน 2569 นายชาติชาย กิติยานันท์ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสมุทรสงคราม ได้มอบหมายให้นางสุวัสสา สุขเจริญคณา เภสัชกรชำนาญการพิเศษ หัวหน้ากลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภคและเภสัชสาธารณสุข, นายสุชิน น้อยสกุล หัวหน้ากลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย และนางสาวสุอาภา กลั่นประเสริฐ เภสัชกรชำนาญการ กลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภคฯ เข้าร่วมการประชุมตรวจสอบข้อเท็จจริงเพื่อแก้ไขปัญหาร้องเรียนราคามะพร้าวตกต่ำ การปลอมปนน้ำมะพร้าว รวมถึงการทำธุรกิจผูกขาดของกองทุนข้ามชาติที่ส่งผลกระทบต่อเกษตรกรจังหวัดสมุทรสงครามและจังหวัดใกล้เคียง ณ ห้องประชุมแม่กลอง ชั้น 5 ศาลากลางจังหวัดสมุทรสงคราม ซึ่งการประชุมมีนายทรงศัก สายเชื้อ ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน และนายวทัญญู ทิพยมณฑา ที่ปรึกษาประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน พร้อมคณะติดตาม โดยได้รับการต้อนรับจากนายชยชัย แสงอินทร์ ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสงคราม, นายกรกฎ วงษ์สุวรรณ รองผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสงคราม รวมถึงหัวหน้าส่วนราชการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมประชุม สำหรับการดำเนินการมาตรการเชิงรุกที่ผู้ตรวจการแผ่นดินที่เสนอแนะให้เร่งดำเนินการเฉพาะ ได้แก่ การบูรณาการร่วมกันระหว่างหน่วยงานของภาครัฐเข้าตรวจสอบโรงงานผลิตและล้งมะพร้าวอย่างจริงจัง รวมถึงการดำเนินการบังคับใช้หลักเกณฑ์ทางวิทยาศาสตร์สำหรับยืนยันการปลอมปนของน้ำมะพร้าวจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา จึงขอขอบคุณทุกท่านสำหรับความร่วมมือมา ณ โอกาสนี้ด้วย

  • |

    คบส.แม่กลอง สนับสนุนผู้ประกอบการสมัครคัดเลือก Premium Award

    เมื่อวันจันทร์ที่ 25 พฤษภาคม 2569 นายชาติชาย กิติยานันท์ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสมุทรสงคราม มอบหมายให้เจ้าหน้าที่กลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภคและเภสัชสาธารณสุข ประกอบด้วย นายรุ่งเรือง กิตติเนาวรัตน์ เภสัชกรชำนาญการ และ นายนิชนนท์ ชาวเรา เภสัชกร ลงพื้นที่ตรวจประเมินสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ (กิจการนวดเพื่อเสริมความงาม) เขตพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสงคราม จำนวน 1 รายคือ ณัชชา นวดเพื่อเสริมความงาม ซึ่งมีคุณณัชชา ลิ้มเลิศ เป็นผู้ประกอบกิจการ สำหรับการลงพื้นที่ครั้งในนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการในการสมัครเข้าคัดเลือกรางวัลระดับพรีเมียม (Premium Award) ซึ่งจัดขึ้นโดยกองสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข โดยได้มีการชี้แจงรายละเอียด รวมถึงข้อเสนอแนะสำหรับแนวทางพัฒนาสถานประกอบการ ให้สอดคล้องตามหลักเกณฑ์การตรวจประเมินสถานประกอบการเพื่อสุขภาพรางวัลระดับพรีเมียม (Premium Award) ในระดับการประเมินตนเอง ซึ่งผู้ประกอบการได้ให้ความสนใจและรับฟังข้อเสนอแนะในการพัฒนา รวมถึงให้ความร่วมมือในการดำเนินการเป็นอย่างดี จึงขอบคุณมา ณ โอกาสนี้

  • |

    สาสุข’แม่กลอง เข้าร่วมประชุมการบริหารสำรองเวชภัณฑ์ยา เขตสุขภาพที่ 5

    เมื่อวันอังคารที่ 31 มีนาคม 2569 นายชาติชาย กิติยานันท์ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสมุทรสงคราม มอบหมายให้รองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสมุทรสงคราม ได้แก่ นายเดชา มีสุข ปฏิบัติหน้าที่นายแพทย์เชี่ยวชาญ (ด้านเวชกรรมป้องกัน) และนายรุ่ง มาสิก เภสัชกรเชี่ยวชาญ (ด้านเภสัชสาธารณสุข) พร้อมด้วยนางสุวัสสา สุขเจริญคณา เภสัชกรชำนาญการพิเศษ หัวหน้ากลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภคและเภสัชสาธารณสุข และนายจารุพัฒน์ ธีระปัญญาชัย หัวหน้ากลุ่มงานบริหารทั่วไป และเจ้าหน้าที่กลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภคและเภสัชสาธารณสุข ประกอบด้วย นางสุมณฑา มหาวิริโย เภสัชกรชำนาญการ, นายคมทวน คมวุฒิการ เภสัชกรชำนาญการ, นายรุ่งเรือง กิตติเนาวรัตน์ เภสัชกรชำนาญการ, นางสาวธนวันต์ กำปั่นทอง เภสัชกรปฏิบัติการ และนายนิชนนท์ ชาวเรา เภสัชกร เข้าร่วมการประชุมการบริหารจัดการสำรองเวชภัณฑ์ยาและเวชภัณฑ์ที่มิใช่ยา เขตสุขภาพที่ 5 กรณีสถานการณ์สู้รบในภูมิภาคตะวันออกกลาง จัดขึ้นโดยสำนักงานเขตสุขภาพที่ 5 ณ​ ห้องประชุมปัญญา ชั้น 3 อาคารใหม่ (พ.ศ. 2564) สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสมุทรสงคราม…